Przejdź do głównej zawartości

Didache.

Nauka Pańska, podana ludziom przez dwunastu apostołów.

Rozdział I.

1. Dwie są drogi, jedna życia i jedna śmierci. Przedział zaś wielki, między tymi drogami.
2. Droga życia jest ta:
Po pierwsze, będziesz miłował Boga, który cię stworzył; po drugie, bliźniego twego, jak siebie samego. Wszystkiego zaś, czego byś nie chciał, żeby tobie czyniono, i ty nie czyń innemu.
3. Słów zaś tych nauka jest taka: Błogosławcie tych, którzy wam złorzeczą, i módlcie się za wrogów waszych, pośćcie zaś za tych, którzy was prześladują; cóż to za łaska, jeżeli miłujecie tych, którzy was miłują, czyż i poganie nie czynią także tego? Wy zaś miłujcie tych, którzy was nienawidzą, a nie będziecie mieli wroga.
4. Powstrzymuj się od pożądań zmysłowych i cielesnych.
Gdy ktoś cię uderzy w prawy policzek, nadstaw mu i drugi, a będziesz doskonały.
Gdy ktoś cię zmuszać będzie by iść z nim milę, idź z nim dwie; gdy ktoś ci weźmie suknię twoją, daj mu i płaszcz; gdy ktoś ci zabierze, coś twojego, nie żądaj zwrotu, nie zabieraj też tylko dlatego że masz prawo zabrać.
5. Każdemu proszącemu cię daj i nie żądaj zwrotu; Bo Ojciec chce, by wszystkim dawano z darów Jego.
Szczęśliwy, kto daje według przykazania, albowiem jest bez winy.
Biada biorącemu: albowiem jeżeli bierze kto potrzebujący, bez winy będzie; ale niepotrzebujący, zda sprawę, dlaczego wziął i na co; do więzienia wtrącony, będzie pytany o to, co uczynił, i nie wyjdzie stamtąd, póki nie odda ostatniego szelążka. Wszak powiedziano o tym i to: Nie dowiaduj się komu dajesz bo stopnieje jałmużna w rękach twoich.

Rozdział II.

1. Drugie zaś przykazanie nauki:
2. Nie będziesz zabijał; nie będziesz cudzołożył; nie będziesz znieprawiał dzieci;
nie będziesz czynił porubstwa; nie będziesz kradł; nie będziesz zajmował się magią; nie będziesz sporządzał napojów trujących; nie będziesz spędzał płodu, ani zabijał nowo narodzonego. Nie będziesz pożądał rzeczy bliźniego twego.
(Porubstwo - rozwiązłość, demoralizacja, degeneracja, deprawacja, niemoralność, rozwydrzenie, dehumanizacja, grzech, degrengolada, rozpusta, cudzołóstwo, nierząd, nieład moralny, wyuzdanie, lubieżność, sprośność, nieczystość, Sodoma i Gomora, zepsucie, rozpasanie, zgnilizna moralna, hulaszczość.)
3. Nie będziesz krzywoprzysięgał; nie będziesz dawał fałszywego świadectwa; nie będziesz złorzeczył; nie będziesz ignorował zła.
4. W myślach i mowie stosuj jednakową miarę dla wszystkich: dwoistość bowiem jest pułapką złego.
5. Niech nie będzie twoje słowo kłamliwe, ani próżne, ale wypełnione czynem.
(Próżne - bezcelowe, bezowocne, bezproduktywne.)
6. Nie będziesz chciwcem, ani łupieżcą, ani hipokrytą, ani złośliwym, ani pysznym. Nie kłamał przeciw bliźniemu twemu.
7. Nie będziesz nienawidził nikogo, ale jednych skarcisz, za drugich będziesz się modlił, innych miłować będziesz więcej, niż życie własne.

Rozdział III.

1. Synu mój, unikaj wszelkiego zła i wszelkiego co do zła prowadzi.
2. Nie bądź gniewnym, bowiem gniew prowadzi do zabójstwa, ani zazdrosnym, ani kłótliwym, ani zapalczywym; z tego bowiem wszystkiego powstają zabójstwa. 
3. Synu mój, nie bądź pożądliwym, bowiem pożądliwość prowadzi do porubstwa; ani wulgarnym w mowie, ani wyniosłym w ocenianiu innych, ze wszystkiego bowiem tego powstają cudzołóstwa. 
(Wyniosły - arogancki, butny, dumny, przemądrzały, zarozumiały.)
(Cudzołóstwo - stosunek płciowy z cudzą żoną lub mężem.)
4. Synu mój, nie bądź wróżem, gdyż to prowadzi do bałwochwalstwa; ani czarownikiem, ani astrologiem, ani odczyniającym, nie chciej patrzeć na to; ze wszystkiego bowiem tego rodzi się bałwochwalstwo. 
(Odczyniający - zdejmujący uroki.)
5. Synu mój, nie bądź kłamcą, bowiem kłamstwo prowadzi do kradzieży; ani miłującym pieniądz, ani próżnym; ze wszystkiego bowiem tego powstają kradzieże. 
(Próżnym - mający o sobie bardzo dobre zdanie i lubiący, żeby go podziwiać i pochlebiać mu.)
6. Synu mój, nie szemraj, gdyż to prowadzi do bluźnierstwa; nie bądź hardym, ani złośliwym: ze wszystkiego bowiem tego rodzą się bluźnierstwa. 
(Szemrać - cicho i nieśmiało wyrażać swoje niezadowolenie.)
7. Bądź cichym, bowiem cisi posiądą ziemię.
8. Bądź pobłażliwym, miłosiernym, potulnym, spokojnym, dobrym; zawsze pokornie przyjmuj i zachowuj słowa, któreś usłyszał.
9. Nie będziesz się wynosił, ani nie dopuścisz pychy do serca. Nie przystanie dusza twa do pysznych, ale będzie obcowała ze sprawiedliwymi i pokornymi.
10. Wszystko co przyjdzie na ciebie, przyjmuj, jako dobro, wiedząc, że bez Boga nic się nie staje.

Rozdział IV.

1. Synu mój, tego co ci głosi słowo Boże, będziesz pamiętał dniem i nocą; czcić zaś go będziesz, jak Pana; skąd bowiem sprawa Pańska jest głoszona, tam jest Pan.
2. W ciągu dnia szukać będziesz towarzystwa świętych, byś polegał na ich słowach.
3. Nie będziesz podburzał, lecz będziesz godził walczących; będziesz sądził sprawiedliwie, nie będziesz miał względu na osobę karząc wykroczenia.
4. Nie będziesz działać tak by, co do następstw twych czynów mieć wątpliwości że służą dobru.
5. Nie będziesz miał rąk wyciągniętych do brania, a do dawania skurczonych.
6. Jeżeli masz coś zbytecznego, dasz to na odkupienie za grzechy twoje. 
7. Nie będziesz się wahał w dawaniu, ani dając szemrał: będziesz bowiem wiedział, kto jest dobrym dawcą, tego Pan wynagrodzi.
8. Nie będziesz się odwracał od potrzebującego, ale będziesz miał wspólne wszystko z bratem twoim i nie powiesz, że to jest twoje własne; jeżeli bowiem wspólność macie w tym, co nieśmiertelne, o ile bardziej w tym, co znikome.
9. Nie będziesz cofał ręki swej z syna twego czy córki twej, ale od dzieciństwa będziesz ich uczył bojaźni bożej.
10. Nie będziesz rozkazywał służącemu swemu czy służącej w pogardzie, mają bowiem nadzieję w tym samym Bogu, by przypadkiem nie przestali bać się Boga, który jest nad obojgiem: nie przychodzi bowiem On wzywać ludzi według godności ludzkich, ale tych, których Duch godnie przysposobił.
(Przysposobił - w tym kontekście, ci którzy dzięki przyjęciu Mądrości Bożej zasłużą na zbawienie.) 
11. Wy zaś, służący, podlegajcie panom waszym, jak wzorowi Boga, z uszanowaniem i z bojaźnią.
(Jak wzorowi Boga - czyli takim panom, którzy żyją zgodnie z nakazami Słowa Bożego. Absolutnie nie jest to nakaz podlegania panom jak Bogu - to bowiem jest całkowicie sprzeczne z Ewangelią. Nakazuje się tu nie mniej i nie więcej - traktowanie uczciwego i sprawiedliwego pana z uszanowaniem i posłuszeństwem.) 
12. Będziesz miał w nienawiści wszelką obłudę i wszystko, co się nie podoba Panu.
13. Nie będziesz opuszczał przykazań Pańskich, ale będziesz strzegł, co ci objawił Pan, ani dodając, ani ujmując.
14. Braciom swoim będziesz się spowiadał z grzechów twoich i nie przystąpisz do modlitwy swej ze złym sumieniem.
Taka jest droga życia.
(Braciom - braciom w wierze, aczkolwiek nic nie stoi na przeszkodzie by być jednocześnie bratem rodzonym i w wierze - przy czym to drugie braterstwo ma być zdecydowanie ważniejsze.)
(Sumienie - sumienie dobre, czyli człowiek jest wierny dobru, które realizuje, sumienie przewrotne człowiek usprawiedliwiający zło, sumienie błędne człowiek niezdolny do dokonania właściwej oceny sytuacji; dawniej używano również określenia sumienie faryzejskie człowiek o osłabionym widzeniu spraw ważnych, a ukierunkowany na sprawy drugorzędne.)

Rozdział V.
1. Droga zaś śmierci jest ta: Nade wszystko zła i prowadząca do zła, do wykluczeniem z dobra i z pośród ludzi dobrych, odłączenia od Prawdy i Boga. Droga; zabójstwa, cudzołóstwa, pożądliwości, porubstwa, kradzieży, bałwochwalstwa, praktyk magicznych, trucia, łupiestwa, krzywoprzysięstwa, obłudy, nieuczciwość, chytrość, pychy, złości, zuchwalstwa, chciwości, sprośnej mowy, zawiści, zarozumiałości, pogardy i buty;
(Sprośny - pozbawiony wstydu, nieprzyzwoity, rozpustny; zbereźny, bezwstydny, lubieżny.)
2. Prześladowcy dobrych, nienawidzący prawdy, miłośnicy fałszu, nie znający nagrody sprawiedliwości, nie przykładający się do dobra, ani do sprawiedliwego sądu, czujni nie na dobro, lecz na zło; Podążają tą drogą; 
3. Którzy są dalecy od łagodności, i cierpliwości, którzy próżność miłują, którzy gonią za zyskiem, którzy nie litują się nad biednym, nie współczują utrudzonemu, którzy nie znają Tego, który ich stworzył, zabójcy dziatek, niszczący zaród Boży, ci, którzy odwracają się od tego, kto w niedostatku, którzy uciskają strapionego, możnych obrońcy, biednych sędziowie niesprawiedliwi, wszechgrzeszni. Strońcie, potomkowie Prawdy, od tych ludzi. 
(Wszech -  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na najwyższy stopień, największe nasilenie tego, co wyraża drugi człon wyrazu.)

Rozdział VI.

1. Bacz, by cię kto nie odwiódł od drogi nauki, gdyż uczyłby cię tego, co jest poza Bogiem. Jeżeli więc możesz dźwigać całe jarzmo Pana, będziesz doskonały; a jeżeli nie możesz, rób, co możesz.
2. Co się tyczy pokarmów, jedz, co możesz, ale powstrzymuj się ściśle od tego, co jest ofiarowane bałwanom, gdyż to jest cześć, składana bogom martwym.

Rozdział VII. 

1. Co zaś do chrztu, chrzcijcie: to wszystko naprzód powiedziawszy, chrzcijcie w imię Ojca, Syna, i Ducha Świętego w wodzie bieżącej. 
(Wszystko - określa minimum nauki niezbędnej do tego by stać się Chrześcijaninem, zasadniczo za minimum należy uważać to wszystko co zostało napisane powyżej.)
2. Jeżeli zaś nie masz wody bieżącej, chrzcij w innej wodzie; jeżeli nie możesz w zimnej, to w ciepłej. Jeżeli zaś nie masz ani jednej, ani drugiej (w ilości dostatecznej), wylej na głowę trzy razy wodę w imię Ojca, Syna i Ducha Świętego.
3. Przed chrztem zaś niech poszczą ten, który udziela chrztu, i ten, który otrzymuje go, i ci co mogą; w każdym razie, nakazać trzeba post jeden albo dwa dni przedtem temu, który ma być chrzczony.

Rozdział VIII. 

1. Posty zaś wasze niech nie będą jednocześnie z postami obłudników: poszczą bowiem oni drugiego i piątego dnia po szabacie; wy zaś pośćcie czwartego i szóstego.
2. Nie módlcie się, jak obłudnicy, ale jak kazał Pan w Ewangelii swej. Tak się módlcie:
3. Ojcze Nasz, który jesteś w niebiesiech święć się Imię Twoje, przyjdź Królestwo Twoje, bądź Wola Twoja, jako w niebie, tak i na ziemi; chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj, i odpuść nam naszą winę, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom, i nie wódź nas na pokuszenie, ale nas zbaw ode złego; albowiem Twoja jest moc i chwała na wieki.
4. Trzykroć dziennie tak się módlcie.

Rozdział IX.

1. Co do Eucharystii, tak czyńcie wasze dziękczynienia. Naprzód nad kielichem:
2. Dzięki Ci czynimy, Ojcze nasz, za świętą winnicę Dawida, sługi Twego, którą dałeś nam poznać przez Jezusa, Syna Twego. Tobie chwała na wieki.
(Świętą winnicę - By zrozumieć znaczenie tych słów należy odnieść się do psalmu 32,1-2: "Szczęśliwy ten, któremu przebaczono winy, którego grzechy zostały zakryte. (2) Szczęśliwy człowiek, któremu Pan nie poczytuje jego winy, w którego sercu nie ma żadnej złości." - Dzięki ofierze Jezusa Syna Bożego Jednorodzonego ludziom przebaczono wiele grzechów. Prawdę o tym przebaczeniu objawił sam Bóg - wcielony w człowieka - Jezusa z Nazaretu. Winnicą poznaną dzięki Jezusowi Synowi Boga, jest Łaska objawiona przez Jezusa Chrystusa i udzielona ludziom dzięki Jego ofierze. Winnicą tą nie może być lud Boży ponieważ zdanie > Dzięki Ci czynimy za lud Boży Dawida, który poznaliśmy przez przez Jezusa, Syna Twego. < jest sprzeczne z Prawdą Ewangelii - "lud Boży" nie został poznany dzięki Jezusowi - on został przez Niego powołany a więc "winnicą Dawida"  nie może być "lud".)
3. Zaś przy łamaniu chleba: Dzięki Ci czynimy, Ojcze nasz, za życie i Prawdę, które dałeś nam poznać przez Jezusa, Syna Twego. Tobie chwała na wieki.
(Życie i Prawda - Znaczenie tych słów najlepiej wyjaśnia fragment Ewangelii Jana: "Woda[Prawda], którą ode Mnie otrzyma, stanie się w nim źródłem wody płynącej ku życiu wiecznemu[Życie].")
4. Jak chleb ten łamany rozproszony był po wzgórzach i zebrany stał się jednym, tak niech się zgromadzi Kościół Twój z krańców ziemi w Królestwie Twoim; bowiem Twoja jest chwała i moc przez Jezusa Chrystusa na wieki.
(Kościół  – w teologii chrześcijańskiej, wspólnota ludzi ze wszystkich narodów, zwołanych przez Apostołów posłanych przez Jezusa Chrystusa, by utworzyć zgromadzenie wybranych, stających się wolnymi obywatelami Królestwa niebieskiego.)
(Królestwie Twoim - w tym kontekście oznacza to Nowe Jeruzalem opisane w Ap.21,4-27/22,1-9. Takie a nie inne znaczenie tych słów niezbicie wynika z roz. X, punkt 5 Didache.)
5. Niechaj zaś nikt nie je i nie pije z waszego dziękczynienia, tylko ochrzczeni w imię Pańskie; o tym bowiem powiedział Pan: Nie dawajcie tego, co jest święte, psom.

Rozdział X.

1. Zaś po nasyceniu się tak dzięki czyńcie:
2. Dzięki Ci czynimy, Ojcze Święty, za święte słowo Twoje, któremuś dał przybytek w sercach naszych, i za poznanie i wiarę i nieśmiertelność, jaką dałeś nam poznać przez Jezusa, Syna Twego; Tobie chwała na wieki.
3. Ty, Panie wszechmocny, stworzyłeś wszystko z powodu słowa Swego, pokarm i napój dałeś ludziom na używanie, by dzięki Ci czynili, nam zaś raczyłeś udzielić duchowego pokarmu i napoju i życia wiecznego przez Syna Twojego.
4. Przede wszystkim dzięki Ci czynimy, boś Ty wszechmocny; Tobie chwała na wieki.
5. Pamiętaj, Panie, o Kościele Twoim, byś go uwolnił od wszelkiego zła i byś uczynił go doskonałym w miłości swej, i zgromadź go z czterech wiatrów, by był uświęcony dla Królestwa Twojego, któreś mu zgotował; bowiem Twoja jest moc i chwała na wieki.
6. Niech przyjdzie łaska i niech przeminie ten świat. Hosanna Synowi Dawidowemu! Kto święty, niech przystąpi; kto nie, niech czyni pokutę. Maran atha (Pan przychodzi). Amen.
7. Prorokom zaś pozwólcie czynić dziękczynienie, jakie chcą.

Rozdział XI.

1. Jeżeli ktoś przyjdzie i będzie nauczał was wszystkiego co powiedziano, tego tylko i niczego więcej, tego przyjmujcie;
2. Jeżeli zaś nauczyciel przewrotny będzie uczył was innej nauki, aby obalić tę, którą otrzymaliście, nie słuchajcie go. Jeżeli zaś naucza, aby potwierdzić sprawiedliwość i poznanie Pana, przyjmujcie go, jako Pana.
3. Zaś co do apostołów i proroków, czyńcie według przepisu Ewangelii tak:
4. Każdy apostoł, przychodzący do was, niech będzie przyjmowany, jak Pan;
5. Ale niech nie zostaje dłużej, jak dzień, a jeżeli trzeba, i drugi; jeżeli zaś trzy dni zostaje, jest to prorok fałszywy.
6. Odchodząc, niech apostoł nic nie bierze, prócz chleba, który wystarczy do miejsca, gdzie zanocuje; jeżeli zaś żąda pieniędzy, jest to prorok fałszywy.
7. I każdego proroka mówiącego w Duchu nie doświadczajcie ani rozsądzajcie; wszelki bowiem grzech będzie odpuszczony, ale ten grzech nie będzie odpuszczony. 
(Mówiącego w Duchu - mówiącym w Duchu jest ten, który mówi pod natchnieniem Ducha lub/i ten, który naucza tego i tylko tego co zostało przekazane prze Boga - naucza Prawdy Bożej.)
(Doświadczać - poddać kogoś lub coś próbie.)
(Rozsądzić - wydać sąd w jakiejś sprawie po rozważeniu argumentów przeciwnych stron. Gdy prorok mówi w Duchu to tak jakby Duch przemawiał - wszystko co przekazuje Duch sam Bóg przekazuje - jest to mądrość Boża a ta nie podlega ocenie - grzechem samym w sobie jest jakiekolwiek wątpliwość. Celem jakichkolwiek przemyśliwań nad słowem Bożym winna być akceptacje oraz jeżeli jest to możliwe zrozumienie, jednakowoż akceptacja zawsze musi być bezwzględna i całkowita.)
8. Nie każdy zaś w duchu mówiący jest prorokiem, chyba że ma obyczaje Pana; z obyczajów tedy będzie poznany prorok fałszywy i prawdziwy.
(W duchu mówiący - duchu pisane z małej litery oznacza że człowiek mówi o sprawach Boskich - jednak jego nauka jest fałszywa - najlepiej rozpoznać mówiącego po tym jak się zachowuje. Mówiący w Duchu będzie bez skazy - chciwości, wyższości, zdenerwowania - po pokorze, skromności i ubóstwie go poznacie.)
9. Wszelki prorok mówiący w duchu, aby przygotować jedzenie, nie powinien jeść z niego; jeżeli je z niego, jest to prorok fałszywy.
10. Wszelki prorok, nauczający prawdy, jeżeli nie czyni tego, czego naucza, jest prorok fałszywy.
11. Każdy prorok doświadczony, prawdziwy, działający przez wzgląd na tajemnicę ziemską Kościoła, nie uczący innych czynić, tego co sam czyni, nie będzie sądzony od was; do Boga bowiem należy sądzić go; tak samo bowiem czynili i starożytni prorocy.
12. Ale jeżeli ktoś, mówiąc w duchu, powie wam: Daj mi pieniędzy czy czegoś innego, nie słuchajcie go; gdyby zaś powiadał, żeby dać dla innych potrzebujących, niech nikt go nie sądzi.

Rozdział XII.

1. Ktokolwiek przychodzi w imię Pańskie, niech będzie przyjęty; potem dopiero, sprawdziwszy go, poznacie go, rozeznanie bowiem mieć będziecie tego, co prawe, i tego, co lewe.
(Mieć będziecie - oczywiście pod warunkiem spełniania tego wszystkiego co opisano w didache.)
2. Jeżeli przychodzący jest przechodniem, pomagajcie mu, ile możecie; ale niech nie pozostaje u was dłużej niż dwa czy trzy dni, gdy zachodzi potrzeba.
3. Jeżeli zaś chce wśród was osiąść, będąc rzemieślnikiem, niech pracuje i niech pożywa;
4. Jeżeli zaś niema rzemiosła, rozeznajcie go i pomóżcie, by chrześcijanin nie żył wśród was, nic nie robiąc.
5. Jeżeli zaś nie chce pracować chociaż może, jest ciągnącym korzyść z Chrystusa,; miejcie się na baczności przed takimi ludźmi.

Rozdział XIII.

1. Każdy prorok prawdziwy, pragnący osiąść wśród was, godzien jest pożywienia swojego.
2. Tak samo i nauczyciel prawdziwy godzien jest, jako robotnik, pożywienia swojego.
3. Weźmiesz więc wszelkie pierwociny płodów tłoczni i klepiska, wołów i owiec, by je dać prorokom; oni bowiem są najwyższymi waszymi kapłanami. 
(Klepisko zazwyczaj spełniało rolę podłogi w chatach lub stodołach, gdzie wykorzystywane było jako powierzchnia robocza do młócenia zboża za pomocą cepów.)
4. Jeżeli zaś nie macie proroka, dajcie biednym.
5. Jeżeli chleb przygotowujesz, weź z niego pierwociny i daj według przykazania.
6. Tak samo, otwierając beczułkę wina czy oliwy, weź z niej pierwociny i daj je prorokom.
7. Z pieniędzy i ubrania i wszelkich dóbr (jakie posiadasz) też, weź pierwociny, jakie uważasz, i daj je według przykazania.

Rozdział XIV. 

1. W dzień zaś przeznaczony dla Pana, zebrawszy się, łamcie chleb i dzięki czyńcie, wyznawszy przedtem występki wasze, tak by czystą była ofiara wasza.
2. Ktokolwiek zaś ma zatarg z bliźnim swym, niechaj nie przychodzi z wami na ofiarę, dopóki się nie pogodzi, aby się nie pokalała ofiara wasza.
3. Tak bowiem powiada Pan: "Na każdym miejscu i w każdym czasie przynosić mi masz ofiarę czystą; jako że król wielki jestem, powiada Pan, i imię moje jest godne podziwu między narodami".

Rozdział XV.

1. Obierajcie więc sobie biskupów i diakonów, godnych Pana, mężów cichych i bezinteresownych, prawych i doświadczonych, niech sprawują wam i oni służbę proroków i nauczycieli.
2. Nie wzgardzajcie tedy nimi; oni bowiem winni być przez was szanowni  jak prorocy i nauczyciele.
3. Upominajcie zaś siebie wzajemnie - w gniewie jednak nie czyńcie i nie mówcie, ale w pokoju, jak macie zalecenie w Ewangelii, a z tym, który szkodzi swemu bliźniemu, niech nikt z was nie rozmawia, i niech przez was nie będzie słuchany, dopóki nie opamięta się.
4. Modlitwy zaś wasze i jałmużny i wszelkie uczynki tak czyńcie, jak macie nakazane w Ewangelii Pana naszego.

Rozdział XVI.

1. Czuwajcie nad życiem waszym. Niech lampy wasze nie gasną i nie zaniedbujcie tego co wam nakazano, ale bądźcie gotowi: nie znacie bowiem godziny, w której Pan nasz przyjdzie.
2. Często też się spotykajcie, poszukując co dobre duszom waszym; nie pomoże wam bowiem wcale cały czas wiary waszej, jeżeli w ostatniej porze nie będziecie przygotowani.
3. W ostatnich dniach bowiem namnożą się fałszywi prorocy i gorszyciele, i odmienią się owce w wilki, i miłość odmieni się w nienawiść. 
4. Bo z powiększeniem się nieprawości, ludzie będą się wzajem nienawidzili i prześladowali i zdradzali. I wtedy zjawi się zwodziciel świata, podając się, jako syn boży, i będzie czynił znaki i cuda, i ziemia odda się w ręce jego, i będzie czynił bezprawia, jakich nigdy nie było od początku wieków. 
5. Tedy pójdzie rodzaj ludzki na ogień próby, wielu się zdeprawuje i zginie; ci zaś, co pozostaną przy wierze swej, będą zbawieni od tego zepsucia.
6. I wtedy ukażą się znaki prawdy; na przód znak otwarcia nieba, W potem znak głosu trąby i trzeci - powstanie umarłych. 
7. Nie wszystkich wprawdzie, lecz jak powiedziano: „Przyjdzie Pan i wszyscy święci z Nim".
8. Wtedy ujrzy świat Pana, przychodzącego na obłokach Nieba.

 

Komentarze